Les- en studiemateriaal: De Bionische Mens - Mens en Technologie

Intro
Douglasspar

Intro

Lees meer over de bomen, het doel en opzet van de les- en studiematerialen.

Elk thema kreeg een andere boom als introbeeld. De bomen zijn van de hand van Saar De Buysere.

Het thema 'De bionische mens: mens en technologie' kreeg de Douglasspar als beeld. We gaan - samen met experten inzake deze thema´s - op zoek naar beeldmateriaal, artikels, prezi´s, powerpoints en websites die kunnen inspireren en verhelderen.

Met de boom van Saar De Buysere ging cartoonist René Krewinkel aan de slag. In samenwerking met Desiree Meulemans maakten we kaarten van de cartoons. Omdat beelden soms meer zeggen dan duizend woorden: klik hier voor de cartoon. De cartoon maakt deel uit van de DSiN-cartoonserie `Mixed Forest'.

Dit domein van biotechnologie, neurotechnologie en nanotechnologie is altijd in ontwikkeling: we nodigen u uit om mee gestalte te geven aan onze website. U kan interessante artikelen, beelden, teksten doormailen naar Sofie.Sergeant@disabilitystudies.nl. Zo kan het lesmateriaal groeien, ontwikkelen, vertakken en reageren op de steeds wijzigende context.

 

Gedicht

Sonnet 130

My mistress’ eyes are nothing like the sun
 

 

My mistress' eyes are nothing like the sun;
Coral is far more red than her lips' red.
If snow be white, why then her breasts are dun;
If hairs be wires, black wires grow on her head.
I have seen roses damasked, red and white,
But no such roses see I in her cheeks;
And in some perfumes is there more delight
Than in the breath that from my mistress reeks.
I love to hear her speak, yet well I know
That music hath a far more pleasing sound.
I grant I never saw a goddess go:
My mistress when she walks treads on the ground.

And yet, by heaven, I think my love as rare

As any she belied with false compare.

 

William Shakespeare

Leren

Leren

 

Presenteren

Presentaties

  • Prezi 'De bionische mens' ontwikkeld voor Disability Studies in Nederland: de pdf vindt u hieronder.
     
  • Femke Nijboer is onderzoeker in de relatie disability studies en neuroengineering. Zij onderzoekt de acceptatie en mening van mensen met lichamelijke beperkingen t.o.v. brain-computer interfaces. Zij geeft regelmatig een kritische reflectie op de high tech ontwikkelingen en wijst erop dat die gepaard moeten gaan met sociale veranderingen. Haar Veni project ging hierover (2012-2016). Dit project resulteerde in 'de neurocatwalk' waarbij ze mensen met locked-in syndroom niet lieten pronken met de beste brain-computer interface maar met dat waar ze trots op waren. Hier vindt u de prezi over de Neuro Catwalk.
     
  • Bij deze presentatie rond het gebruik van robots in de ouderenzorg van Margot Neggers, komt volgende aan bod:

    • Behoefte aan zorgrobots

    • Type zorgrobots

    • Robots die ouderen assisteren

    • Robots die ouderen monitoren

    • Robots die ouderen gezelschap houden

    • KSERA project

    • ADL robot

    • Onderzoek naar zorgrobots (kwalitatief + kwantitatief)

    • Acceptatie van zorgrobots

 

 

Presenteren: Bestanden

Lezen

Websites

  • Femke Nijboer is onderzoeker in de relatie disability studies en neuroengineering. Zij onderzoekt de acceptatie en mening van mensen met lichamelijke beperkingen t.o.v. brain-computer interfaces. Zij geeft regelmatig een kritische reflectie op de high tech ontwikkelingen en wijst erop dat die gepaard moeten gaan met sociale veranderingen. Haar Veni project ging hierover (2012-2016). Dit project resulteerde in 'de neurocatwalk' waarbij ze mensen met locked-in syndroom niet lieten pronken met de beste brain-computer interface maar met dat waar ze trots op waren. Meer info op de website van Femke Nijboer over het Locked-in-Lab vind je hier.
     
  • De tien aankomende lichaamsverbeteringen binnen tien jaar
    Hoe zullen de lichaamsverbeteringen de komende 10 jaar evolueren, hier wordt een overzicht gegeven. (ENG)

  • Eerste Belgische met bionisch oog getuigt
    Bij een Belgische vrouw werd een bionisch oog ingeplant, haar ervaringen lees je hier.

  • Olympische spelen voor mensen met bionische lichaamsdelen
    Een wedstrijd waarin bionische mensen het tegen elkaar opnemen voor de strijd naar steeds betere ondersteuning. (ENG)

  • Wel Ingelichte Kringen
    Heeft een man met beenprothesen oneerlijk voordeel op sporters zonder beenprothesen? Hoe mechanica doping zou kunnen zijn.

  • Eerste persoon die met bionische benen mag deelnemen aan de olympische spelen. Sportmagazine.

  • Het technologie debat komt in de sport terecht, de snelste man zonder benen. Eosmagazine. 

  • To walk again
    Site met informatie over vzw die zich inzet zodat mensen met een fysieke beperking maximaal kunnen blijven genieten van sport.

  • De Natuur als uitvinder
    Als u aan de natuur denkt, waar denkt u dan aan? Bos? Bergen? Pluizige beestjes? Waar u waarschijnlijk niet aan denkt is techniek, maar hoe gek het ook klinkt: de natuur zit er vol mee. In bijna 4 miljard jaar zijn fantastische biologische oplossingen ontstaan die we kunnen gebruiken als inspiratie voor onze eigen menselijke toepassingen. Dit is precies wat bionica doet. Zo is een hogesnelheidstrein in Japan uitgerust met een efficiënte 'ijsvogelneus' en leveren botten inspiratie voor materiaalbesparing. De out-of-the-box-toepassingen kunnen technisch zijn, maar bieden ook oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en sociale innovatie. De natuur gebruikt efficiëntie en duurzaamheid als basis voor het voortbestaan van het leven op aarde en daar kan de mens, door goed af te kijken, nog veel van leren.

  • Website en filmpje: Algoritmen kunnen ons leven beheersen, zo niet kapotmaken. Cathy O’Neil, wiskundige en voormalig getallenkraker aan Wall Street, schreef er een boek over. ‘Grote bedrijvenbepalen of individuen kansen krijgen of niet.’
    In een bekende scene uit de Britse comedy serie Little Britain komt een moeder met haar 5- jarige dochter bij de receptie van een ziekenhuis. De amandelen van het meisje moetenverwijderd. De receptioniste kijkt op haar scherm en zegt: ‘Computer says no.’ Het meisje staat ingeboekt voor een dubbele heupoperatie. ‘Wil je die?’ Meisje noch moeder willen dat. Maar een amandeloperatie zit er niet in: ‘Computer says no.’ Lachwekkend. Maar voor veel Amerikaanse burgers zijn nee-zeggende computers dagelijkse praktijk.

  • Project InMoov: Het project InMoov begon in 2012 met een 3D geprinte handprothese, gemaakt door de Franse beeldhouwer en ontwerper Gael Langevin. Inmiddels is het uitgegroeid tot een wereldwijd netwerk van mensen die gezamenlijk bouwen aan de eerste open source 3D-geprinte robot op menselijke schaal. Op dit moment kan de robot onder andere zien, praten, bewegen en iets vasthouden.

  •  ‘Dutch Design week’
    Verschillende kunstenaars met hun werken omtrent mens en technologie en de spanning die er tussen ontstaat.

  • Stichting ‘Niet Normaal’
    De vraag wat normaal is en wie dat bepaalt wordt vanuit drie verschillende invalshoeken belicht: Maakbaarheid & Perfectie, Norm & Verschil, Mens & Technologie. Mens & Technologie Zonder techniek bestaat de mens niet. Intelligente technologie – life sciences, robotica, cyberspace – dwingt tot nieuwe keuzes. Dient techniek vooral als instrument ter controle of biedt technologie ook kansen die leiden tot nieuwe mogelijkheden?

  • Waag opereert al 25 jaar op het kruispunt van kunst, wetenschap en technologie. Het verkent de sociale en culturele impact van nieuwe technologieën vanuit de waarden open, fair & inclusive.

  • TheOtherAbilities: An artistic proposition that challenges our perception of 'dis'-ability

Boeken

  • Wardje
    Een kinderboek over een konijn met cochleaire implantaten.
     
  • Informatief jeugdboek ‘Het meisje met de hoge hakken’
    Een informatief jongerenboek waarin getuigenissen van jongeren afgewisseld worden met wetenschappelijke uitleg over de ziekte. Het eerste verhaal gaat over een meisje met een beenprothese die graag ook op hakken zou willen lopen net zoals haar leeftijdsgenoten.

Artikelen

Lezen: Bestanden

Kijken

YouTube

NL

  • Bionische mens een stap dichterbij: Van Liempt Live: 18:00 start het programma-gedeelte over de bionische mens: "Een nieuwe doorbraak in de medische technologie; een robotarm voor Duchenne patiënten. Niet alleen voor de patiënten in kwestie een stap vooruit, maar ook voor de robotisering van de medische wereld. Robotarmen worden steeds geavanceerder. De Bionische Mens komt steeds dichterbij. Een blik in de toekomst met onder andere futurist en trendwatcher Richard van Hooijdonk en één van de ontwikkelaars van de robotarm, werktuigbouwkundige Gerard Dunning (TU Delft)."
     
  • Femke Nijboer is onderzoeker in de relatie disability studies en neuroengineering. Zij onderzoekt de acceptatie en mening van mensen met lichamelijke beperkingen t.o.v. brain-computer interfaces. Zij geeft regelmatig een kritische reflectie op de high tech ontwikkelingen en wijst erop dat die gepaard moeten gaan met sociale veranderingen. Op 11 juni 2016 vond het festival Locked-in? Locked-out! plaats. Een festival om nieuwe vrienden te maken en mensen uit te nodigen opnieuw na te denken over het leven met een beperking, schoonheid en design van hulpmiddelen. Hier vindt u het videoverslag van dit festival.
     
  • De magie van het brein - Film VPRO
     
  • Cybathlon
    Een wedstrijd waarin bionische mensen het tegen elkaar opnemen voor de strijd naar steeds betere ondersteuning

  • Filmpje: NAH en ondersteuning in communicatie
    In ‘iedereen beroemd’ komt een vrouw met een NAH in beeld. Ze krijgt volledigeondersteuning door het inzetten van technologie als communicatiemiddel. Zo kan ze, met de nodige ondersteuning, wel zelfstandig wonen.

  • Filmpje: zorglab VIVES
    Het Zorglab van VIVES speelt in op het toenemende belang van interprofessioneel samenwerken bij de ondersteuning van (zorg)technologie in de woon- en leefomgeving. Het Zorglab verdiept en verbreedt de expertise over zorgtechnologie en interprofessioneel samenwerken en vertaalt deze kennis via kennisvalorisatie naar eindgebruikers, zorgverleners, bedrijven en het onderwijs.

  • Televisieserie: bionische hond
    Een televisieserie voor kinderen over een bionische hond.

     

​ENG

Film en video (overige)

NL

ENG

  • This glove translates sign language into speech
     
  • Reclameaffiche BMW
    Ook in reclame worden bionische benen voorgesteld als anders dan originele delen. 
     
  • Serie Limitless
    Vrouw wordt vermoord door bionische arm wie is de schuldige?
     
  • Serie Arrow
    Superhelden worden ondersteund door technologie in de strijd tegen misdaad.
     
  • Serie Captain America, winter soldier
    Bionische arm maakt van winter soldier een moordmachine.
     
  • Filmpje over Eyeborg
     
  • TED-talk: Hugh Herr
    Humans will soon have new bodies that forever blur the line between the natural and synthetic worlds, says bionics designer Hugh Herr. In an unforgettable talk, he details "Neuro Embodied Design," a methodology for creating cyborg function that he's developing at the MIT Media Lab, and shows us a future where we've augmented our bodies in a way that will redefine human potential -- and, maybe, turn us into superheroes. "During the twilight years of this century, I believe humans will be unrecognizable in morphology and dynamics from what we are today," Herr says. "Humanity will take flight and soar." 
     
  • Ted Talk: Aimee Mullins
    Het is niet eerlijk dat jij 12 paar benen hebt
     
  • Aimee Mullins 
    Bionische benen als fashion item.
     
  • Ted Talk: Neil Harbisson:
    Kleurenblinde man, Neil Harbisson, kan kleuren horen dankzij implantaat in zijn schedel. 
     
  • Ted Talk Heribert Watzke: ‘The brain in your gut’
    Transcriptie: ‘The brain in your gut’
    Hij schetst hier koken als een belangrijke technologie, waarbij je een design nodig hebt om een succesvol resultaat te hebben. Ons brein is duur in die zin dat het veel energie kost. Het gebruikt 25% van de totale energie die we gebruiken. Die energie komt van ons voedsel en rauw voedsel kan niet echt de energie vrijlaten. Koken is daarom een heel belangrijke technologie. Het kunnen koken zorgt ervoor dat je datgene wat je vindt van mogelijke voedselbron kan transformeren in iets dat je hersenen doet werken, iets dat je energie geeft. De technologie van het koken heeft invloed op twee organen, de darmen en de hersenen. 
  • Stervende Lesley
    Een rationele mens hecht zich toch niet aan iets artificieels? Tot we de Tamagotchi zien liggen, en ons de scène uit Het eiland herinneren, met de stervende Lesley. Toont de dunnelijn tussen het ‘vermenselijken’ van een computer enerzijds en het object puur zien als eencomputer.

  •  ‘Robot katten’
    Zijn wij, als mens, in staat om ons toch te hechten aan iets artificieels? Voorbeeld van hoe‘iets artificieels’ aanzet geeft tot interacties. “Deze prachtige katten van ca. 45 cm lengte zijnspeciaal ontwikkeld voor de ouderenzorg. Ze zien er niet alleen zeer levensecht uit, ze voelen en klinken ook net als echte katten. Met hun heerlijk zachte vacht, hun kalmerend gespin en gezellige miauw vormen ze een prachtige aanwinst voor iedereen die van dieren houdt. Door de ingebouwde sensoren reageren deze katten op aaien, knuffelen enbeweging, net als de echte katten die je kent.”

  •  Intelligente robot/burger, Sophia

  •  Intelligente robot/burger, Zora
    Zorabots ontwerpt en ontwikkelt intelligente robotten die het leven van mensen aangenamer maakt. Elke Zorabot heeft tot doel meer zorg, meer kwaliteit, meer comfort toe te voegen aan het dagelijkse leven van iedereen. Elke mens is uniek en heeft unieke behoeften. Voor elke mens maakt Zorabots het verschil, met assistentie en zorg op maat. Wie helpt je revalideren? Wie oefent met de kinderen? Wie motiveert je tot je beter bent? Wie zorgt voor jou? Wie houdt je fit? Who cares? Zora cares! Maak plaats voor Zora, dé zorgoplossing. Zeis er voor jou als je ziek bent, als je oud bent of hulp nodig hebt. ’s Werelds eerste robot dievoor jou zorgt. Zora is een softwaretoepassing voor de NAO-robot van Softbank Robotics. 

  • Anaïs Van Ertvelde: Het beperkte lichaam • 14 min 
    "Als kind van theaterouders verbaasde het Anaïs Van Ertvelde dat de lijven die ze op het toneel zag zo anders waren dan haar lichaam met een handicap. Ze pleit voor een andere omgang met de beperking."

     

Beeldmateriaal

'Mixed Forest' is een project van Disability Studies in Nederland waarbij kunstenaars een kunstzinnige twist geven aan Disability Studies thema's. Tekenaar Saar De Buysere, Cartoonist René Krewinkel en Vormgever Desiree Meulemans werken samen met Sofie Sergeant en het team van DSiN aan de bomen en de gereletateerde cartoonreeks in opbouw.

Cartoons

Met de boom van Saar De Buysere ging cartoonist René Krewinkel aan de slag. In samenwerking met Desiree Meulemans maakten we kaarten van de cartoons. Omdat beelden soms meer zeggen dan duizend woorden: klik hier voor de cartoon. De cartoon maakt deel uit van de DSiN-cartoonserie `Mixed Forest'.

Horen

Audio

  • Podcast: socially assistive robotics
    Deze podcast laat een expert aan het woord over het gebruik van robots als sociale ondersteuning: ‘socially assistive robots’. Deze zijn gericht op individuele ondersteuning voorpersonen die moeilijkheden ervaren in sociale interactie. (ENG)
     
  • Piano spelen met bionische hand
    Man met bionische hand die het themalied van Star Wars op de piano speelt. (ENG)
     
  • Lied: I AM A PROBLEM
    I AM A PROBLEM, 2016, 7 minuten
    Een standaard Amerikaanse setting voor een late night show met de beroemde Charlie Rose. Alleen is de geïnterviewde een figuur die zo uit een sciencefictionfilm lijkt te zijn ontsnapt. Telkens als de Alien spreekt, horen we de keiharde rockmuziek gemaakt door de noise band Wolf Eyes. De videoclip I AM A PROBLEM brengt de kijker behoorlijk in verwarring, des te meer omdat de vragen die de interviewer stelt niet te horen zijn. Het enige dat zeker is, is dat de situatie dreigend is. De videoclip vertegenwoordigt de vele emoties en onderbuikgevoelens bij de huidige ontwikkelingen in robotica en kunstmatige intelligentie(AI). (ENG)
     
  • Lied: ‘Spiegel’ Tourist Le Mc
    Tourist LeMC over ‘Spiegel’: "Af en toe moet je de tijd nemen en pauzeren om te kijken naar jezelf door de figuurlijke spiegel, en door de ogen van de ander. Want we zijn spiegels voormekaar. Ben je nog blij met wie je bent, en met wat je doet in ’t leven?"
     
  • Radio-interview: Terugbetaling dekt niet alle kosten van bionische ledematen.
     
  • Radio-interview over Vleugels van Icarus.
    Pieter van der Wielen met Peter Paul Verbeek op 15 april 2014. Het interview gaat over het boek van Peter Paul Verbeek De Vleugels van Icarus: hoe techniek en moraal met elkaar meebewegen. Van het begin tot minuut 59:00.
     
  • Radio interview: Op naar de bionische mens 
    Pieter van der Wielen en Isolde Hallensleben praten over de evoluties bij de bionische mens met de Delftse hoogleraar Frans van der Helm.
     
  • Podcasts bionic man
    Tiendelige podcast waarin opzoek gegaan wordt naar de betekenis van de bionische mens.
     
  • Podcasts van droom naar daad
    Wouter Serdijn geeft in deze podcast uitleg over hoe de evolutie van de bionische mens er zou kunnen uitzien.
     
  • Lied: Anti-Flag - This Is The End (For You My Friend)
    ‘Seems every station on the TV is selling something no one can be. If every page was torn from the magazine would cash still drive the media machine? The products, damage and pursuit are endlessidentity can leave you selfless.’
Voelen

Betekenis

Interpretaties, associaties en betekenissen die opdagen bij de Douglasspar:

  • De wetenschappelijke naam van de Douglasspar is Pseudotsuga menziesii. We lezen het woord: pseudo. Pseudo, vals, imitatie, kunst, nagemaakt, nep, ondeugdelijk, onecht, schijnbaar… Het zijn allemaal woorden die bij ons opkomen als we aan de slag gaan met het thema ‚de bionische mens‘, of niet? Wat betekent 'mens-zijn' überhaupt? Wat is normaal en wanneer is iets dat niet (meer)? We laten ons leiden door deze en andere vragen in onze zoektocht naar materiaal over  'de bionische mens, mens en technologie'.  Het thema diversiteit komt hierbij ook op ons pad.
Doen

Technologie

(Beeldvormings)campagnes

  • Dolhuys: Tentoonstelling De Maakbare Mens
     
  • Bloedtest:

    Bloedtest tentoonstelling - Walking Opera komt er aan!

    Bloedtest is niet alleen een tentoonstelling maar ook een Walking Opera. Theater, muziek, poëzie en beeldende kunst versmelten tot artistieke manipulaties. Een live optreden met veel verbeelding en humor die je beslist moet meemaken. Op een heel toegankelijke wijze ‘stapt’ het publiek mee in een stroom van ervaringen en emoties met een knipoog naar de toekomst. Met medewerking van Theater Stap, De Figuranten, The Walking Opera Orchestra 0506 en Onderland.

    “Onze ‘existentiële actieradius’ wordt groter –dat noemen we vrijheid – maar daardoor nemen de morele dilemma’s toe – en dat heet verantwoordelijkheid. Meer vrijheid vraagt meer verantwoordelijkheid, want zodra het leven niet langer ons lot is, maar wat we er zelf van maken, valt aan de plicht om keuzes te maken nauwelijks nog te ontsnappen.” Ignaas Devisch

     

Discussiëren

Discussiegroepen en fora

 

Doen

Onderzoek

Lopende onderzoeksprojecten in Nederland:

  1. De Coalitie voor Technologie en Inclusie (CTI) heeft in 2018 werkgevers, technologieontwikkelaars, werknemers en hun ondersteuners opgeroepen een voorstel in te dienen om technologie in te zetten op de werkvloer voor mensen met een beperking. Zeven voorstellen zijn geselecteerd in 2019 en krijgen subsidie van UWV:

    • Maakt werk zichtbaar

    • Cobot en exoskelet

    • Speaksee spraakherkenning

    • Magazijnbeheer met een slimme bril

    • Communiceren met beelden: Ebb - Disability Studies in Nederland & WerkSaam

    • Groen gedragen

    • Goed omgaan met je energiebalans

  2. http://www.nick-ramsey.eu/programs/ 
  3. http://www.mindaffect.nl/press
  4. Philadelphia test en onderzoekt hoe sociale robots van toegevoegde waarde kunnen zijn bij de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. De eerste testen tonen een positieve impact.

Gerelateerd onderzoek

Colofon

Contact

Het is voor ons een uitdaging om elke boom up to date te houden. Gelukkig worden we hiervoor bijgestaan door een team van betrokkenen bij elke boom. Het gaat om experts, mensen met  kennis en/of ervaringsdeskundigheid mbt het thema. Dankzij hen blijven we scherp en kunnen we blijvend aanvullen.

Als u tips heeft voor extra betrokkenen, ziet u zelf iets dat niet (meer) klopt of wilt u iets aanvullen: heel graag via sofie.sergeant@disabilitystudies.nl.

We willen met onze les- en studiematerialen niet volledig zijn: dat is eenvoudigweg niet mogelijk. Soms moet je de brug bouwen terwijl je erover loopt en dat is wat we proberen doen. 

Betrokkenen

  • Ignaas Devisch
  • Geert Van Hove
  • Loes van Amsterdam
  • Mirjam Wouda
  • Femke Nijboer
     
  • Studenten UGent:
    • Hannah Major

    • Laura Van Hecke

    • Elisabeth Ryheul 

    • Adeline Lefebvre