Looptijd: 1 december 2010 – 1 februari 2012

Participatie staat voor meedoen: wonen, werken, recreëren en sociale contacten met anderen in de samenleving. Participatie is belangrijk voor de individuele kwaliteit van bestaan, maar is ook het cement van de samenleving. Mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking (VB) wonen steeds vaker in woonwijken in plaats van op instellingsterrein. Toch doen zij minder mee dan mensen met een lichamelijke beperking of mensen zonder een beperking. Zij hebben bijvoorbeeld minder vaak sociale contacten en zijn minder vaak lid van een vereniging. In 2008 gingen zij zelfs minder vaak ergens naar toe dan in 2006.

De woon- en leefomgeving is van invloed op de mogelijkheden van mensen met een VB om mee te doen. Gemeenten hebben met de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) een nieuwe rol in de ondersteuning van de participatie van mensen met een VB, maar weten niet wat mensen met een VB in hun gemeente nodig hebben om te kunnen participeren. Ook professionals in de zorg hebben invloed op de mogelijkheden voor participatie van mensen met een VB en met de Wmo een nieuwe rol. Dit onderzoek draagt ertoe bij dat gemeenten en professionals ondersteund worden bij het vormgeven van hun nieuwe rollen.

Dit onderzoek gaat over verschillen in de participatie van mensen met een lichte of matige VB tussen gemeenten en over hoe de participatie in hun woonomgeving bevorderd kan worden. Het onderzoek heeft 2 hoofddoelen.

Ten eerste willen we met dit onderzoek bijdragen aan een vraaggestuurd gemeentebeleid door gemeenten concrete tips te bieden die aansluiten bij de participatiebehoeften en ervaringen van mensen met een VB. Ook professionals in de zorg bieden we tips om de participatie van mensen met een VB te vergemakkelijken. We laten gemeenten en professionals zien wat werkt in welk type gemeente en leefomgeving.

Een tweede doel is bij te dragen aan de bestaande kennis over participatie: beleidsmakers in gemeenten en de zorg, professionals in de zorg, wetenschappers en belangenverenigingen inzicht geven in hoe het komt dat er verschillen zijn in de participatie van mensen met een VB tussen gemeenten. Bestaand onderzoek zoekt vaak naar verschillen tussen individuen om verschillen in participatie te verklaren, zonder daarbij rekening te houden met de woon- en leefomgeving waarin mensen handelen. Ook is er nauwelijks onderzoek naar hoe mensen met een VB zelf tegen hun participatie aankijken. Vernieuwend aan dit onderzoek is dat we bevorderende en belemmerende factoren voor participatie onderzoeken in relatie tot de leefomgeving en mensen met een VB zijn nauw betrokken bij het onderzoek. Zij komen aan het woord over hun participatie, en geven mede vorm aan de opzet en uitvoering van het onderzoek.